Mevduat Getirisi Nasıl Hesaplanır?
Vadeli mevduatta ilan edilen yıllık faiz oranı, hesabınıza doğrudan aynı yüzdeyle kazanç olarak yansımaz. Anapara, vade gün sayısı, gün bazlı faiz hesabı, uygulanabilir stopaj ve varsa banka koşulları net getiriyi belirler. Reel değerlendirme için net kazanç ayrıca enflasyonla karşılaştırılmalıdır.
Brüt faiz kazancı nasıl oluşur?
Yıllık faiz oranı belirli bir vade gün sayısına uyarlanır. Basit vadeli mevduat hesaplarında anapara × yıllık faiz × gün / yıl gün sayısı benzeri bir yaklaşım kullanılır; bankanın ürün koşulları ve gün hesabı yöntemi farklı ayrıntılar içerebilir. Bu nedenle hesap makinesi banka dekontu değil yaklaşık simülasyondur.
Stopaj net getiriyi nasıl etkiler?
Brüt faiz kazancı üzerinden yürürlükteki ürün ve vade koşullarına göre stopaj uygulanabilir. Stopaj oranı değişebildiği için hesaplamada güncel oran kullanılmalıdır. Brüt faiz oranı yüksek görünse bile net kazanç stopaj sonrasında daha düşük olur. Karşılaştırma yaparken iki bankanın brüt oranı yerine mümkünse aynı vade için net getirileri karşılaştırmak daha anlamlıdır.
Vade ve yeniden bağlama riski
Kısa vadeli mevduat daha sık faiz yenileme imkânı verirken, sonraki vadede aynı faiz oranının devam edeceği garanti değildir. Uzun vadede oran daha uzun süre sabitlenebilir; ancak likidite koşulları ve erken bozma şartları önem kazanır. Bu yüzden yalnız bugünkü oranla çok uzun dönemli sabit getiri varsayımı yapmak gerçek sonucu temsil etmeyebilir.
Reel mevduat getirisi
Net mevduat kazancı enflasyonun altında kalıyorsa TL bakiyesi artarken genel satın alma gücü azalabilir. Reel faiz veya reel getiri aracı bu farkı bileşik olarak gösterir. Sonuç, yatırım tavsiyesi değil seçilen faiz ve enflasyon varsayımlarının matematiksel karşılaştırmasıdır.
Pratik kontrol listesi
Karşılaştıracağınız mevduat tekliflerinde anapara ve vade gün sayısını eşitleyin. Bankanın ilan ettiği yıllık brüt faiz oranını, uygulanabilir stopajı ve varsa özel ürün koşullarını ayrı kaydedin. Net kazancı TL olarak hesapladıktan sonra yıllık oranları doğrudan TL kazançla karıştırmayın. Vade sonunda aynı faizin yenileneceğini varsayarak uzun dönem tahmin yapıyorsanız bunun bir senaryo olduğunu açıkça kabul edin. Enflasyon karşılaştırması için vadeyle uyumlu dönem oranı seçin. Erken bozma halinde faiz kaybı veya farklı ürün koşulları varsa bankanın sözleşme/ürün belgesini ayrıca kontrol edin.
Bu rehber genel eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır. Resmî belge, hukuki/mali müşavirlik hizmeti, banka teklifi veya yatırım tavsiyesi değildir. Mevzuata ve kişisel duruma bağlı işlemlerde güncel resmî kaynakları ve yetkili profesyonelleri esas alın.
Bu konuyu tamamlayan rehberler
Reel Getiri Nasıl Yorumlanır? — Nominal kazanç ile enflasyon sonrası gerçek satın alma gücü değişimi arasındaki farkı Fisher yaklaşımıyla anlayın.
BES Devlet Katkısı Nasıl Çalışır? — Katkı payı, devlet katkısı, yıllık üst sınır, hak kazanma ve fon getirisi varsayımlarının birikimi nasıl etkilediğini anlayın.
Satın Alma Gücü Nasıl Ölçülür? — Maaş veya para tutarındaki nominal artışın enflasyon karşısında gerçek değerini nasıl karşılaştıracağınızı öğrenin.